TID Bola Sepak: Telus atau Terhad? Persoalan di Sebalik Angka 33 daripada 33

Angka paling menonjol dalam senarai kelayakan TID spesifik 2026 ialah angka bagi bola sepak: 33 daripada 33 calon, atau 100 peratus, bersekolah di negeri penganjur. Dapatan ini bukan bukti bahawa calon dari negeri lain telah diketepikan. Namun, apabila hebahan TID umum memberi gambaran bahawa murid dari seluruh negara boleh menyertai saringan, keputusan ini menimbulkan persoalan yang wajar dijawab: apakah peluang sebenar yang dibuka kepada calon luar negeri dalam pemilihan bola sepak?

Persoalan ini penting ketika proses pencarian dan pencalonan bagi kemasukan Tingkatan 1 sesi 2027 sedang berlangsung. Kementerian Pendidikan menyatakan TID ialah salah satu laluan mengenal pasti murid berpotensi ke Sekolah Sukan Negeri. Bagi kemasukan ke Sekolah Sukan Malaysia pula, calon perlu melalui proses mengenal pasti bakat dan pencalonan boleh dibuat melalui beberapa saluran, termasuk Jabatan Pendidikan Negeri dan Sekolah Sukan Negeri. Oleh itu, maklumat yang jelas tentang skop setiap peringkat saringan perlu sampai kepada calon dan keluarga sejak awal. 

Keluarga yang berminat terhadap bola sepak mungkin sanggup mengatur perjalanan jauh, mengambil cuti dan menanggung perbelanjaan demi memberi anak peluang mencuba. Bola sepak memang mempunyai asas penyertaan yang luas. Satu kajian penyertaan sukan di Malaysia melaporkan bola sepak sebagai aktiviti sukan paling popular dalam kajian tersebut, pada kadar 11.6 peratus, diikuti futsal 11.0 peratus dan badminton 8.5 peratus. Angka ini tidak menjadikan bola sepak lebih penting daripada sukan lain, tetapi menunjukkan mengapa ketelusan dalam pemilihannya memberi kesan kepada ramai murid dan keluarga. 

Senarai yang dianalisis yang dipetik dari media sosial sekolah penganjur berkenaan menunjukkan bilangan 184 calon bagi empat sukan. Secara keseluruhan, 123 calon (66.8 peratus) bersekolah di negeri penganjur, manakala 61 (33.2 peratus) dari negeri atau wilayah lain. Pecahan luar negeri ialah Selangor 25 orang (13.6 peratus), Negeri Sembilan 16 (8.7 peratus), Johor 10 (5.4 peratus), Putrajaya empat (2.2 peratus), Kuala Lumpur tiga (1.6 peratus), Pahang dua (1.1 peratus) dan Perak seorang (0.5 peratus). Pengiraan ini berdasarkan lokasi sekolah dalam senarai, bukan tempat tinggal atau negeri asal murid.

Perbandingan mengikut sukan menjadikan dapatan bola sepak lebih ketara. Dalam hoki, 28 daripada 64 calon (43.8 peratus) bersekolah di negeri penganjur; calon lain dari Selangor 17 (26.6 peratus), Negeri Sembilan lapan (12.5 peratus), Johor enam (9.4 peratus), Putrajaya empat (6.3 peratus) dan Kuala Lumpur seorang (1.6 peratus). Dalam olahraga, 45 daripada 67 calon (67.2 peratus) dari negeri penganjur. Selangor dan Negeri Sembilan masing-masing mempunyai lapan calon (11.9 peratus), Kuala Lumpur dan Pahang masing-masing dua (3.0 peratus), manakala Johor dan Perak masing-masing seorang (1.5 peratus). Bagi bola jaring, 17 daripada 20 calon (85 peratus) dari negeri penganjur dan tiga (15 peratus) dari Johor. Peratusan dibundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

Pecahan tersebut menunjukkan bahawa calon luar negeri tersenarai layak menduduki ujian spesifik dalam hoki, olahraga dan bola jaring. Penghargaan wajar diberikan kepada pihak yang mengendalikan saringan sukan berkenaan kerana membuka ruang kepada murid rentas negeri untuk mencuba dan mara ke peringkat seterusnya. Perbandingan ini bukan untuk menyamakan proses setiap sukan, tetapi menunjukkan mengapa perbezaan dalam senarai bola sepak memerlukan penjelasan yang khusus.

Pada masa yang sama, senarai itu hanya menyatakan murid yang layak menduduki ujian spesifik. Ia tidak menyenaraikan jumlah peserta TID umum mengikut negeri dan sukan pilihan, markah ujian, atau alasan calon mara dan tidak mara. Maklumat kehadiran yang dirujuk kepada penulis menunjukkan peserta luar negeri turut hadir ke TID umum, tetapi pecahan kehadiran khusus bagi bola sepak belum tersedia. Senarai itu juga bukan keputusan tawaran kemasukan. Maka, angka 33 daripada 33 tidak membuktikan bahawa proses bola sepak tertutup, tetapi cukup penting untuk mendorong penjelasan yang telus.

Penganjur boleh menjawab persoalan ini dengan menerangkan sama ada calon luar negeri layak dipertimbangkan, sama ada terdapat keutamaan wilayah, dan apakah kriteria untuk mara dari TID umum ke ujian spesifik. Jika pengambilan memang terhad kepada murid yang bersekolah di negeri penganjur, syarat itu patut dinyatakan sejak hebahan. Jika peluang dibuka kepada seluruh negara, kaedah pemilihan dan skop sebenar peluang itu perlu diterangkan dengan mudah.

Statistik agregat mengikut negeri dan sukan pilihan dapat membantu tanpa mendedahkan identiti atau markah individu. Penjelasan tentang komponen ujian bola sepak, termasuk sebarang ujian tambahan atau penggantian, juga dapat mengukuhkan keyakinan calon. Langkah ini menghormati usaha keluarga, mengurus jangkaan dengan adil dan mengurangkan persoalan yang sama berulang pada pengambilan akan datang.

Fokus perbincangan ini bukan untuk mencari kesalahan mana-mana pihak. Sebaliknya, angka 100 peratus calon bola sepak dari sekolah negeri penganjur menjadi peluang untuk memperjelas hubungan antara hebahan, kelayakan dan pemilihan. Apabila skop itu diterangkan dari awal, murid yang berbakat dan keluarga yang menyokong mereka dapat membuat keputusan berasaskan maklumat yang tepat.

Rujukan

[1] Kementerian Pendidikan Malaysia. Sekolah Sukan Malaysia dan Sekolah Sukan Negeri. https://www.moe.gov.my/sekolah-sukan-malaysia dan https://www.moe.gov.my/index.php/sekolah-sukan-negeri

[2] Aman, M. S., et al. (2024). Sport, Exercise, Recreation and e-Sport Participation in Malaysia. Repositori Universiti Malaya. https://eprints.um.edu.my/44967/

[3] Senarai Murid Layak Menduduki Ujian TID Spesifik 2026 yang dikongsi untuk analisis.